Οχυρωμένες βεράντες

«Ίσως το φως θάναι μια νέα τυραννία.»

Κ.Π Καβάφης

Όλοι έχουμε στολίσει τις βεράντες μας με λουλούδια και πρασινάδα. Μικρές οάσεις μέσα στις γκρίζες ερήμους. Όποιον κι αν ρωτήσεις θα σου πει ότι το κάνει γιατί του αρέσει μα εγώ πιστεύω πως συμβαίνει γιατί θέλουμε να κρυβόμαστε από τους γνωστούς γείτονες και τους άγνωστους περαστικούς. Παραγεμίζουμε τον χώρο με όμορφα πράσινα φυτά, κατά κύριο λόγο ψηλά ή αναρριχητικά ώστε να είναι χρήσιμα για τον σκοπό τους. Εκείνα καθώς μεγαλώνουν παγιδεύουν τα αδιάκριτα βλέμματα κι ύστερα οι άνθρωποι ψάχνουν άλλο μπαλκόνι, λιγότερο οχυρωμένο για να περάσουν την ώρα τους.

Λέξεις χρώματα

«(...) Επιθυμίες κ’ αισθήσεις

εκόμισα εις την Τέχνην— κάτι μισοειδωμένα,

πρόσωπα ή γραμμές· (...)»

Κ.Π. Καβάφης

Κάτι τέτοιες μέρες θα ήθελα να ξέρω να ζωγραφίζω. Γιατί οι λέξεις αποκαλύπτουν περισσότερα απ΄ όσα θέλεις να πεις μερικές φορές. Σε προδίδουν. Έπειτα, οι λέξεις παρερμηνεύονται εύκολα κι ο κόσμος αγαπά την παραφιλολογία κι εγώ δε θέλω να εξηγώ. Η ζωγραφική από την άλλη μπλέκει χρώματα και σχήματα που μπερδεύουν τους ανθρώπους. Και η λέξεις έχουν χρώματα αν και οι περισσότεροι τις βλέπουν γκρίζες ή άχρωμες.  Ίσως γιατί τις μεταχειρίζονται επιπόλαια.
Τελικά, ίσως καλύτερα που δεν ξέρω να ζωγραφίζω. Αφού ο άνθρωπος φρόντισε να δώσει ερμηνεία ακόμη και στα χρώματα, καλύτερα να χρησιμοποιώ τις λέξεις. Εξάλλου, αν τις μπερδέψεις λίγο δε θα σε προδώσουν οι αποχρώσεις, αφού όπως είπαμε οι πολλοί ένα χρώμα πάντα θα αντικρίζουν. Μα εσύ θα ξέρεις πως κάθε γραπτό δημιουργεί νέα χρώματα, απ' αυτά που τα ανθρώπινα μάτια δεν έχουν ακόμα δει, αρά παραμένουν αμόλυντα.

Διδάσκοντας λογοτεχνία...

«Τα τρία Τ της επιτυχίας: 

Ταλέντο, Τόλμη, Τύχη.» 

Οδ. Ελύτης

Ήρθε και για μένα η στιγμή που τόσο επιθυμούσα: να διδάξω λογοτεχνία. Το τμηματάκι μου φέτος, στο κοινωνικό φροντιστήριο, αριθμεί προς το παρόν 4 παιδάκια.

Η λογοτεχνία κατεύθυνσης φαντάζει βουνό στα άμαθα μάτια των εφήβων καθώς ξαφνικά στην τρίτη λυκείου υποχρεώνονται να μάθουν όλες εκείνες τις έννοιες που εύκολα παραμέριζαν με τις «ευχές» των δασκάλων και του εκπαιδευτικού συστήματος, στα Κείμενα της γενικής παιδείας των προηγούμενων χρόνων. Και τους φαίνεται η λογοτεχνία ανιαρή κι ας είναι στην καλύτερη ηλικία για να εκφραστούν μέσω αυτής.

Αν μπορούσαν οι υπεύθυνοι να κατανοήσουν πόσο ενδιαφέρουσα είναι η λογοτεχνία ίσως να της έδιναν τον χώρο και τον χρόνο που χρειάζεται για να αποδείξει τη γοητεία της. Ένας πίνακας, σκόρπιοι στίχοι και μια απέραντη συζήτηση με διακριτικά όρια. Το μυαλό του παιδιού που μεγαλώνει κρύβει μαγικές λύσεις για τη ζωή και τα προβλήματά της που αν εκφραστούν θα αποτελέσουν ένα σημαντικό λιθαράκι για την καλυτέρευση του κόσμου μας. Η έκφραση αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της λογοτεχνικής παραγωγής ή ερμηνείας.

Από την άλλη δεν αγαπούν όλοι οι καθηγητές τη λογοτεχνία, όπως δεν αγαπούν όλοι τα λατινικά ή την άλγεβρα. Ωστόσο, αν στον κλάδο μας δίδασκε ο καθένας αυτό που αγαπάει, αυτό που καθρεφτίζει το πάθος στο βλέμμα του, τότε τα πράγματα θα ήταν λίγο καλύτερα. Έχω γνωρίσει τέτοιους εκπαιδευτικούς κι η μεταλαμπάδευση της γνώσης ήταν πιο εύκολη, πιο ομαλή. Έτσι εξάλλου κερδίζεται ένα κομμάτι ευτυχίας, από τη στιγμή που κάνεις το ταλέντο σου επάγγελμα.

Το δικό μου συναίσθημα κατά τη διδασκαλία της λογοτεχνίας είναι λιγάκι ρομαντικό (ακόμη τουλάχιστον). Η αίσθηση πως παίρνω τα παιδιά μου από το χέρι και ταξιδεύουμε στα μέρη που περιγράφουν οι συγγραφείς, είναι διάχυτη σε όποιον τύχει να μπει στην αίθουσα τη στιγμή εκείνη. Η αγωνία έχει βεβαίως κι εκείνη τη θέση της στο μυαλό μου, αλλά είναι μόνο για καλό.

Καλή μας αρχή λοιπόν, με την ευχή να μεταδοθεί η αγάπη μου για τη λογοτεχνία στα παιδιά αλλά και οι δικές τους σκέψεις σε μένα.
Καλή μας επιτυχία!!

«Η δύναμή σου πέλαγο κι θέλησή μου βράχος»

Αλλιώτικη βροχή

«Σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν είναι σαν να σβήνεις 

και ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον.» 

Γ. Σεφέρης

Βρέχει. Ένα φθινόπωρο φερμένο από αλλού τ΄ αποψινό. Μυρωδιές φλαμουριάς και κρότοι βροχής κρυστάλλινοι. Ανήσυχοι κι άτακτοι επισκέπτες οι μνήμες μα καθάριες. Της «Αλεξάνδρειας» οι νύχτες μαγικές, απολύτως ποιητικές. Δεν έχουν τέλος οι απολογισμοί και τα ζύγια. Στιγμές μυθοποιημένες. Αφανείς αρωγοί οι εμπειρίες κάθε επιλογής σου. Βρέχει. Κι είναι οι θύμισες λύτρωση, δείχνοντας την Οδό του Ονείρου.

«Θυμάσαι ένα χειμωνιάτικο πρωινό, που ήρθα και σε ξύπνησα χωρίς να με περιμένεις;

Σε πήρα από το χέρι και περπατήσαμε στους δρόμους, μέσα στο κρύο και στη βροχή.»

Αλκ. Παπαδάκη

Δύστροπα και δυσνόητα τα λόγια που περιγράφουν όσα νιώθει μια ψυχή. Τραχιές οι συλλαβές που ανεβαίνουν ανείπωτες στα χείλη. Είναι που ο άνθρωπος έφτιαξε λέξεις γενικές κι αμφίσημες για λόγους ασφαλείας. Τη σιωπή όμως διαλέγει τις περισσότερες φορές. Ωστόσο, υπάρχουν κάποιοι λίγοι που μαθαίνουν να αφουγκράζονται τη μελωδία της σιωπής σου. Αυτές οι σπάνιες κι απόκρυφες συζητήσεις εφοδιάζουν με λίγο ακόμη αιώνιο τις ψυχές μας.

Το σπίτι του βιβλίου

«Μην καταδέχεσαι να ρωτάς: "Θα νικήσουμε; Θα νικηθούμε;" Πολέμα!»

Ν. Καζαντζάκης

Κάποια στιγμή σας μίλησα για την όμορφη κίνηση του Βαγγέλη που αφήνει βιβλία σε διάφορα μέρη της πόλης του ώστε να τα βρούνε κάποιοι άλλοι, να τα διαβάσουν και με τη σειρά τους να τα μοιράσουν ( http://eirini-pasi.blogspot.gr/2014/05/blog-post.html ).

Τώρα εμπνεύστηκε κι αποφάσισε να φτιάξει μια μικρή βιβλιοθήκη έξω από το σπίτι του. Για την ακρίβεια πρόκειται για ένα μικρό σπιτάκι όπου θα υπάρχουν μέσα βιβλία τα οποία μπορεί ο καθένας να δανείζεται ή να προσφέρει τα δικά του. Στο εξωτερικό αυτή η προσπάθεια είναι διαδεδομένη αλλά στη χώρα μας απ' όσο γνωρίζω, δεν υπάρχουν ανάλογες βιβλιοθήκες ή τουλάχιστον δεν είναι γνωστές.

Το σπίτι του βιβλίου από όποια σκοπιά κι αν το δει κανείς, είναι ένα ενδιαφέρον εγχείρημα καθώς έχει μεγάλη σημασία να παρατηρήσουμε τις αντιδράσεις των συμπολιτών μας μόλις το αντικρίσουν. Όπως φαίνεται και στη φωτογραφία ο Βαγγέλης έκανε πολύ καλή δουλειά κι έβαλε μπόλικο μεράκι για να επιτευχθεί ο σκοπός του. Εξάλλου, η λογοτεχνία δικαιούται να έχει ένα τόσο όμορφα φροντισμένο σπιτάκι.

 Σου εύχομαι το σπιτάκι να είναι πάντα γεμάτο και να μας εμπνεύσει όλους ώστε να προβούμε σε παρόμοιες ενέργειες.

Ένας χρόνος

Περάσανε οι μέρες που έλεγες πως δεν είχαν τελειωμό. Ένας χρόνος και κάτι μέρες μάς θυμίζουν τα περασμένα. Τις στιγμές τις ξέγνοιαστες που δυσκόλεψαν το αντίο. Τότε ήλπιζες πως δεν ήταν το ύστατο, τώρα ακόμη δεν αποφάσισες.

Ένας ολόκληρος χρόνος μετά και μέσα στις αλλαγές που έφερε ήταν σα να μη σάρωσε τίποτα. Ανάμεσα στις ώρες που μας παρασύρουν και στη λήθη της κούρασης βρίσκεται κάποτε μια χαραμάδα φωτός από το παρελθόν που μας ταξιδεύει στα περασμένα. Δεν είναι δύσκολο να τη βρεις καθώς οι πειρασμοί που θυμίζουν τις στιγμές που έχουν παρέλθει είναι πολλοί.

Οπότε μόλις ο χρόνος συμπληρώθηκε, η αίσθηση που έφερε ήταν σα να μην πέρασε στιγμή. Ίσως η άρνηση της προσαρμογής και της συνειδητοποίησης να αποτελεί ένα είδος άμυνας απέναντι στην ψυχρή λογική της πλειοψηφίας του κόσμου. Κι από την άλλη, ίσως να έχουμε την ανάγκη να θεωρούμε κάποια πράγματα προσωρινά με την ελπίδα να αποτινάξουμε τη μονιμότητά που δε μας ταιριάζει αλλά τουλάχιστον μας συντηρεί.

Περίεργα τα θέλω των ανθρώπων, κυρίως όταν αυτά συναντάνε τα πρέπει που οι ίδιοι έχουν θέσει. Κάπως έτσι είναι μπερδεμένα και τα δικά μου. Ένα χρόνο μετά. Τον χρόνο που νόμιζα πως θα με βοηθούσε να δω ξεκάθαρα τις επιθυμίες. Μα αυτό που στ'  αλήθεια έψαχνα ήταν ένας δρόμος που θα με οδηγούσε σε αυτές αφού εν τέλει τις ήξερα από την αρχή. Τώρα πια δεν ξέρω πόσο διαβατός είναι ο δρόμος εκείνος.

Δώδεκα μήνες μετά κι όλοι όσοι ζητούσαν να δούμε τον κόσμο λίγο πιο ρεαλιστικά φαίνεται να έχουν προβάδισμα. Δυστυχώς οι συγκυρίες δε μας αφήνουν το περιθώριο να εξασκήσουμε τα όνειρά μας.  Μα εγώ ακόμη δυσκολεύομαι να τα τετραγωνίσω. Η σκέψη πως αν τα προσάρμοζα στις συνθήκες ίσως να μην τα έχανα παντελώς, με κυριεύει τελευταία μαζί με τον φόβο του αποπροσανατολισμού.

Πίστευε και μη, ερεύνα!

«Γιατί αν δεν υπάρχει Θεός, τι υπάρχει;»

Δ. Σολωμός

Ποτέ μου δεν κατάλαβα τους ανθρώπους που δηλώνουν με περηφάνια πως δεν πιστεύουν πουθενά κι έπειτα εκείνους που αφήνονται στις ανώτερες δυνάμεις. Γενικά είμαστε περίεργα όντα, ο καθείς με τις παραξενιές του προσπαθούμε να συνάψουμε σχέσεις, να συμβιώσουμε και να επιβιώσουμε μέσα στις χαρές μας και στις δυσκολίες. Μερικές φορές, ιδίως στις μεγάλες μας χαρές, θαρρείς πως ξεχνάμε από πού ήρθαμε και προς τα πού βαδίζουμε. Η αίσθηση πως η ζωή είναι αστείρευτη μάς κατακλύζει και μας συνεπαίρνει.

Εκείνες τις στιγμές γινόμαστε όντα μικροπρεπή κι επιπόλαια. Οι σκέψεις μας γρήγορα μετατρέπονται σε δηλώσεις που συχνά προκαλούν σύγχυση και καυγάδες με τους γύρω οι οποίοι παραδόξως (!) έχουν αντίθετη άποψη από την ολόσωστη (!) δική μας. Δίχως ενοχές οι βαρύγδουπες απόψεις μας ρέουν από τα χείλη μας χωρίς γυρισμό.

Κάποιοι από εμάς μαθαίνουμε να καταλαβαίνουμε πως οι άνθρωποι γύρω ή πιο μακριά μας, ίσως να έχουν μια διαφορετική σκέψη από τη δική μας, η οποία όντως είναι μία διαφορετική αλήθεια ακόμη κι αν εμείς από την οπτική μας δεν τη βλέπουμε. Ίσως να μην κατανοούμε την αλήθεια τους μα καταλαβαίνουμε την περίπτωση να έχει μια αλλιώτικη ισχύ. Ευδαίμων όποιος φτάσει σε αυτό το εξελικτικό επίπεδο.

Από την άλλη, κάποιοι από εμάς δεν μπορούν να δεχτούν την ύπαρξη μίας άλλης οπτικής που αποκρύπτεται από τα μάτια μας εξαιτίας της αλαζονείας και του εγωισμού που αποτελούν βασικά όπλα για να πορευτεί κανείς στην κοινωνία που με τόση προσοχή έχουμε δημιουργήσει! Αναπτυσσόμαστε διαμελισμένοι και νιώθουμε αρτιμελείς, βαδίζουμε μέσα σε μονοπάτια απόλυτης ημιμάθειας κι αισθανόμαστε ειδήμονες σε όλους τους τομείς.

Η μεγαλύτερη όμως ύβρις μας είναι ότι δηλώνουμε μόνοι κι αυτάρκεις. Εμείς! Τα μικροπρεπή κι επιπόλαια όντα που δημιουργηθήκαμε με τόση αγάπη, χάσαμε τον προσανατολισμό μας. Εξίσου ανίδεοι με εκείνους που πιστεύουν στην υπερδύναμή τους είναι κι όσοι εναποθέτουν τα όπλα εις το όνομα του Θεού ή της μοίρας ή των καιρών κι αρνούνται κάθε προσπάθεια υποθέτοντας πως το μέλλον τους έχει ήδη γραφτεί.

Ποτέ μου δεν κατάλαβα τους ανθρώπους που τόσο εγωιστικά δηλώνουν πως δεν πιστεύουν πουθενά μα κι εκείνους που ξεχνούν την ελευθερία της βούλησης που τους έχει δοθεί.

«Τί νέοι ποὺ φτάσαμεν ἐδῶ»

Κ. Καρυωτάκης

Είναι κάτι στιγμές ανεπανάληπτες. Προσωρινή συσσωρευμένη ευτυχία που από κάπου σου χρωστάει η ζωή. Ανεπάντεχα συναισθήματα που πάντα μοιάζουν πρωτόγνωρα. Άνθρωποι μοναδικοί που σκορπούν τους μήνες που σας χωρίζουν και κάθε φορά η αγκαλιά τους είναι μεγαλύτερη. Έμοιαζε σα να μην πέρασε καιρός μα η καθημερινότητά μου θα ήταν ομορφότερη αν βρισκόμασταν πιο κοντά.

Ψυχές που σε γεμίζουν ενέργεια την οποία δεν καταλαβαίνεις από πού την αντλούν. Άνθρωποι με άδολη καλοσύνη που στο χαμόγελό τους κρύβεται όλη τους η ανιδιοτέλεια. Βλέμματα που βυθίζονται στο δικό σου και μαρτυρούν ειλικρινή αγάπη, σε έναν κόσμο που σπάνια κοιταζόμαστε στα μάτια. Αγκαλιές που σου μεταδίδουν δύναμη, σε μια εποχή που η ελπίδα καταρρακώθηκε. Στις μέρες που όλοι ψάχνουν διέξοδα μα συναντούν μονάχα αδιέξοδα και μονόδρομους. Τα χρόνια περνούν δίχως προοπτικές, με τα χαρτιά μας τακτοποιημένα και κορνιζαρισμένα να μας θυμίζουν τις αισιόδοξες μέρες που νιώθαμε πως ο κόσμος θα μας ανήκει. Οι νύχτες μας γεννούν ιδέες που τα πρωινά ξεψυχούν στην πεζή πραγματικότητα όπου χάνουμε τον εαυτό μας. Η αίσθηση της αποξένωσης από τους γύρω σε κυριεύει καθώς επιθυμείς όλο και περισσότερο να ακούς τις σκέψεις σου, να καταλήξεις στα θέλω σου.

Σε εκείνα τα θέλω που δεν ξεχνάς μέσα στις δυσκολίες, εκείνα που σε καταδιώκουν καθώς δεν αντέχεις να τα απορρίψεις. Τα όνειρά σου που οι φωνές της εποχής σε πιέζουν να τα παρατήσεις και να στραφείς σε άλλες λύσεις. Τις αναζητάς κι εκείνες, μα νιώθεις ένοχος, προδότης των στόχων σου. Μπερδεύεσαι, εγκλωβίζεσαι, ξεχνάς κι έπειτα θλίβεσαι αφού δεν έχεις ενέργεια ούτε για να εξοργιστείς. Συμβιβάζεσαι με τα λίγα και νιώθεις αχάριστος όταν αποζητάς όσα σου αξίζουν, εκείνα που σου είχες υποσχεθεί. Το μέλλον σου δε διαγράφεται πια, τα όνειρα παγώνουν κι ελπίζεις ότι αυτό θα είναι προσωρινό. Και το προσωρινό μονιμοποιείται. Κι ο συμβιβασμός συνηθίζεται.
Πώς να πιστέψεις όμως σε όλα αυτά και πώς να αφεθείς όταν είσαι τόσο νέος;

"Don't wanna close my eyes

I don't wanna fall asleep

'Cause I'd miss you, baby

And I don't wanna miss a thing"

Δίνουμε Πανελλαδικές!

Δώσαμε Έκθεση!
Θυμάμαι τους καθηγητές να λένε ότι κάθε φορά που οι μαθητές τους δίνουν Πανελλαδικές είναι σα να ξαναγράφουν οι ίδιοι. Βέβαια όταν είσαι γ' λυκείου δεν το καταλαβαίνεις αυτό γιατί θεωρείς πως είσαι μόνος, όσο κι αν σε υποστηρίζουν.

Τώρα που κι εγώ έχω ένα μαθητή στη γ' λυκείου -τον πιο αγαπημένο μου για φέτος- νιώθω αν όχι την ίδια αγωνία τότε παρόμοια με εκείνη που είχα όταν έγραφα κι εγώ. Δώσαμε Έκθεση και τώρα αναμένουμε τα αποτελέσματα. Περίμενα τη δημοσίευση των θεμάτων κι ευχόμουν να μην αγχωθεί, να μη θολώσει. Όταν πια βγήκαν τα θέματα άρχισα να αγωνιώ για τα τυχόν λάθη που θα μπορούσε να κάνει γνωρίζοντας τις αδυναμίες του. Από την άλλη χαμογελούσα στη σκέψη ότι αυτό το είπαμε κι εκείνο το είχαμε τονίσει. Κατέληγα πάντα με ένα «μακάρι να γράψει!».

Είναι μοναδική εμπειρία να δίνει ο μαθητής σου εξετάσεις, τουλάχιστον για μένα που ήταν κάτι το πρωτόγνωρο. Ύστερα από το τελευταίο μας μάθημα ένιωσα ένα παράξενο κενό.
Ξεχώρισα αυτό το παιδί γιατί είχε την ικανότητα να με κοιτάζει μέσα στα μάτια ακόμη κι αν είχε περάσει την πιο δύσκολη μέρα. Συχνά μου άνοιγε την ψυχή του κι εγώ χαιρόμουν να ακούω τις σκέψεις, τα όνειρα, τους προβληματισμούς του και καμιά φορά να του λέω τη γνώμη μου. Ωστόσο, δε μπορώ να πω ότι ήταν ο πιο επιμελής μαθητής που είχα αλλά ύστερα από μια κουβέντα που κάναμε τον είδα να προσπαθεί τη στιγμή που οι υπόλοιποι αποφάσισαν να τα παρατήσουν. Η χημεία μας ευδοκίμησε.

Το πιο όμορφο όμως της όλης υπόθεσης είναι πως τα μαθήματα έγιναν σε εθελοντικό πλαίσιο και δεν ένιωσα στιγμή δείγμα αχαριστίας από το συγκεκριμένο παιδί. Του αξίζουν τα καλύτερα και θα τα καταφέρει γιατί έχω πίστη στην ψυχική του δύναμη κι ευαισθησία.